Türk futbolunda yeni bir tartışmanın merkezinde bu kez saha içindeki kararlar değil, o kararları verecek ekiplerin nasıl belirlendiği bulunuyor. Soruşturma dosyasına yansıdığı aktarılan yazışmalar, Merkez Hakem Kurulu yöneticileriyle aktif bir hakem arasında maç görevlendirmelerinin konuşulduğu iddiasını gündeme taşıdı.

Dosyada yer aldığı belirtilen mesajlarda, bir müsabakanın hakem, Video Yardımcı Hakem ve Yardımcı Video Hakem kadrosu üzerine isim alışverişi yapıldığı görülüyor. En fazla tepki çeken bölüm ise, VAR ekibindeki bir ismin yanına kimin atanacağının doğrudan sorulması ve buna karşılık belirli bir adayın önerilmesi oldu.

Atama sürecinde tartışmanın kaynağı ne?

Hakem görevlendirmeleri normal şartlarda önceden belirlenmiş ölçütlere dayanır. Hakemlerin performans puanları, gözlemci değerlendirmeleri, maçların niteliği ve görev dağılımına ilişkin kurallar bu sürecin temelini oluşturur. Bu nedenle aktif bir hakemin kurul başkanıyla belirli isimleri değerlendirmesi, yalnızca futbol kamuoyunun değil, soruşturma makamlarının da dikkatini çekti.

Aktarılan kayıtlara göre Yasin Kol, içinde kendi adının da bulunduğu bir listeyi Ferhat Gündoğdu’ya iletti ve son kararı kurul başkanına bırakan bir ifade kullandı. Sonraki mesajlarda bazı isimlerin değiştirilmesi ve VAR ekibinin yeniden şekillendirilmesi üzerine görüşüldüğü ileri sürüldü.

Bu iddialar, atama mekanizmasının bağımsızlığı konusunda ciddi soru işaretleri doğuruyor. Bununla birlikte soruşturma devam ederken kişiler hakkında kesin hüküm kurulamayacağı da unutulmamalı. İddiaların hukuki karşılığı, dosyanın tamamı ve mahkeme değerlendirmesiyle netleşecek.

Mesajların futbol kamuoyunda yarattığı etki

Taraftarların tepkisinin büyümesinin nedeni, tartışmanın artık yalnızca maç sırasında verilen bir karardan ibaret olmaması. Yıllardır kulüpler, hakem atamalarının hangi ölçütlerle yapıldığını ve bazı ekiplerin neden tekrar tekrar benzer görevlendirmeler aldığını sorguluyor. Dosyaya girdiği belirtilen yazışmalar, bu kuşkuları somut bir belge tartışmasına dönüştürdü.

• Hakem ve video hakemi atamalarında şeffaflık talebi güçlendi.
• Aktif hakemlerin atama sürecindeki rolü yeniden tartışmaya açıldı.
• Kurulların federasyon yönetiminden ne ölçüde bağımsız olduğu sorgulanmaya başladı.
• Kulüpler, soruşturmanın kapsamlı biçimde açıklanmasını istemeye yöneldi.

Toplumdaki öfke yalnızca taraftar gruplarıyla sınırlı kalmadı. Daha önce futbol yönetimine destek veren bazı yorumcuların da yaşananlardan duyduğu rahatsızlığı açıkça dile getirdiği görüldü. Tartışmalar, son dakikalarda verilen penaltılar ve benzeri kararlarla birleşince, hakemlik sistemine yönelik güven kaybı daha da derinleşti.

Kulüplerin baskısı ve federasyonun sınavı

Kulüpler cephesinde de hareketlilik yaşanıyor. Beşiktaş Başkanı Dursun Özbek, Türkiye Futbol Federasyonunun kamuoyunu bekletmeden açıklama yapması gerektiğini savundu. Kulüpler Birliği Vakfının toplantısında ise bahis iddiaları nedeniyle Profesyonel Futbol Disiplin Kuruluna sevk edilen yöneticilerin durumu başta olmak üzere, futbol yönetiminin genel tutumu değerlendirildi.

Özellikle alt liglerdeki bazı kulüp yöneticilerinin olağanüstü seçim çağrılarına destek verdiği öne sürülüyor. Kulüplerin ortak tepki oluşturması hâlinde federasyon yönetiminin karar alma alanı daralabilir. Ancak bu sürecin sağlıklı ilerlemesi için iddiaların siyasi veya sportif kamplaşmaya değil, açık belgelere ve hukuki incelemeye dayanması gerekiyor.

Federasyonun yeni bir Merkez Hakem Kurulu oluşturma hazırlığında olduğu ve geçici bir yapı kurulduğu belirtiliyor. Buna karşın toplantı takvimindeki erteleme, kamuoyunda kriz yönetiminin zayıf kaldığı düşüncesini güçlendirdi. Başkan İbrahim Hacıosmanoğlu’nun, Türk futbolunda yıllardır biriken sorunların tamamından sorumlu tutulamayacağını ve görevinden ayrılmayacağını açıklaması da tartışmayı sona erdirmedi.

Güveni yeniden kurmak için hangi adımlar gerekli?

Bu kriz yalnızca birkaç kişinin görevden uzaklaştırılmasıyla çözülemez. Öncelikle hakem atama kriterleri açık biçimde ilan edilmeli, her görevlendirmenin hangi ölçütlerle yapıldığı denetlenebilir hâle getirilmelidir. Kurul üyeleriyle hakemler arasındaki iletişim de kayıt altına alınmalı ve çıkar çatışması ihtimali doğuran temaslara sınır getirilmelidir.

VAR konuşmalarının belirli bir süre sonra kamuoyuna açılması, tartışmalı pozisyonların teknik gerekçelerle incelenmesine katkı sağlayabilir. Ayrıca Merkez Hakem Kurulunun federasyon yönetiminden daha bağımsız bir yapıya kavuşturulması, kararların kişisel ilişkilere göre şekillendiği algısını azaltabilir.

Dürüst biçimde görev yapan yüzlerce hakemin birkaç iddia nedeniyle aynı kefeye konulmaması da büyük önem taşıyor. Futbolun yeniden güven kazanması için hızlı açıklamalardan çok, şeffaf soruşturma, eşit uygulama ve denetlenebilir bir atama düzeni gerekiyor. Aksi hâlde kişiler değişse bile aynı tartışmalar farklı isimlerle yeniden gündeme gelecektir.